Dzieci przeziębiają się kilkanaście razy, dorośli 2-4 razy w roku. Najczęściej dochodzi do infekcji górnych dróg oddechowych, szczególnie u osób palących papierosy, żyjących w stresie bądź przebywających w dużych skupiskach ludzkich. O istocie zapalenia krtani, przyczynach, objawach i leczeniu rozmawiamy z lek. med. Leszkiem Rybusem, specjalistą chorób wewnętrznych i chorób płuc.

Co jest przyczyną zapalenia krtani?

Jest nią zakażenie wirusowe, które zwykle zaczyna się w nosie i gardle, a następnie   przechodzi do krtani. Niekiedy, choć rzadko, zapalenie krtani związane jest z sezonem grzewczym, kiedy to oddychamy nadmiernie wysuszonym powietrzem.

Jak rozróżnić, że zaatakowana została krtań, a nie gardło?

Infekcje obydwu tych odcinków dróg oddechowych najczęściej występują w powiązaniu. Który z nich został zaatakowany, poznaje się na podstawie objawów, chociaż nie ma  to  znaczenia, bo obie  choroby  leczy się tak samo. W  zapaleniu krtani  najistotniejszymi objawami są: chrypa, trudności z przełykaniem, uczucie nieprzyjemnego wysychania  i  przeszkody  w gardle  oraz pobudzenie do suchego kaszlu bez odkrztuszania.

SL: A stres – czy on także wywołuje tę chorobę?

Nie, natomiast może  ją nasilić. Przy dużym stresie  występują podobne objawy – chrypa i uczucie  przeszkody w gardle, utrudniającej  wydobycie  głosu, nazywane globus histericus, jednak nie  są one spowodowane  zapaleniem krtani.

Jakie domowe środki możemy zastosować, gdy w gardle bądź krtani odczuwamy pierwsze objawy infekcji?

Najlepszym lekarstwem jest pozostanie przez dzień lub dwa  w domu i, jak  we wszystkich przeziębieniach, popijanie płynów rozgrzewających, takich jak herbata z sokiem malinowym, ciepła woda z miodem,  napar z kwiatów lipy albo rumianku, również soków owocowych, zawierających witaminy A i C, wzmacniających nasze błony śluzowe. Wskazane są też  inhalacje,  jednak o łagodnym działaniu, na przykład rumiankowe. Natomiast odradzałbym  płukanie gardła, zwłaszcza  solą czy sodą, bowiem zamiast się wyleczyć, możemy doprowadzić do pogłębienia zapalenia. Na skutek ataku wirusów komórki  pozbawione są otoczki ochronnej, a działając środkami drażniącymi bezpośrednio na błonę śluzową i podśluzową, pogłębia się jej uszkodzenia.

Kiedy choroba wymaga interwencji lekarza?

Zależy to od  jej nasilenia, jeśli  po kilku dniach  nie przechodzi  i ciągle  źle się czujemy,  trzeba  udać się  do lekarza, bo pod maską zapalenia krtani może kryć się zapalenie tchawicy, a nawet oskrzeli, a ponieważ one nie bolą,  chory odczuwa  dolegliwości  wyłącznie  z krtani.

A kiedy stosuje się leczenie farmakologiczne, nawet antybiotykami?

Na wirusy farmaceutyki nie działają, podaje się leki  łagodzące objawy choroby, zmniejszające uczucie  dyskomfortu w gardle, likwidujące bóle mięśniowo-stawowe, jeśli takie występują, oraz  środki ogólnie wzmacniające. Podawanie  antybiotyków na  wirusowe zapalenie jest wręcz szkodliwe, bo nie czynią one krzywdy wirusom, natomiast likwidują naszą własną  florę bakteryjną, chroniącą przed infekcjami.
A że przyroda nie lubi  pustki, w miejsce pożytecznych  bakterii namnażają  się obce, często chorobotwórcze. Za sprawą antybiotyków ostre zapalenie krtani, które na ogół nie trwa dłużej niż 6-8 dni, może przekształcić się w przewlekłe, trapiące nas wiele tygodni, nawet miesięcy.

Jak poznać, że zapalenie krtani wywołane jest przez wirusy, a nie bakterie?

Po  objawach. Zakażenie wirusowe przebiega   znacznie lżej w zakażeniu bakteryjnym, w przeciwieństwie do wirusowego, występuje wysoka  gorączka,  a pacjent odkaszla  zielonkawą wydzielinę. W wirusowym  – wydzieliny brak  albo  jest jej  bardzo mało, natomiast chorego  męczy suchy kaszel.

Tekst: Krystyna Sygnowska, Superlinia, 2/2007.